|
Najważniejszym źródłem nowych czołgów był
początkowo sprzęt byłej armii czechosłowackiej. Do
uzbrojenia Panzerwaffe trafiły nowoczesne czołgi LT
vz. 35 i LT vz. 38 - odpowiednio PzKpfw 35(t) i 38(t). Niemcy
zrezygnowali natomiast z używania starszych modeli uzbrojenia
tj. samochodów pancernych, tankietek vz.33 i czołgów LT
vz.34. Część tego sprzętu trafiła do armii słowackiej i
na eksport, a reszta była złomowana.
Po zakończeniu kampanii w Polsce
Niemcy zdobyli pewną ilość sprzętu pancernego byłej armii
polskiej. Najwartościowszą zdobyczą były niewątpliwie czołgi
lekkie 7TP. Niemcy zdobyli prawdopodobnie kilkadziesiąt
sprawnych czołgów 7TP. Świadczy o tym udział w defiladzie
w Warszawie (6 października 1940 roku) z okazji utworzenia
Generalnego Gubernatorstwa 18 czołgów 7TP. Czołgi 7TP były
zgrupowane w 203 Batalionie Pancernym stacjonującym wówczas
w Spale i w Tomaszowie Mazowieckim. W armii niemieckiej
polskie czołgi nosiły oznaczenie 7TPjw. W 1940
roku batalion został przeniesiony do Norwegii, część
jednostki trafiła do Francji (Pas de Calais). Zdobyte
tankietki TK-3 i TKS zostały przebudowane na ciągniki
artyleryjskie lub sprzedane do Chorwacji (w 1942 roku 12 sztuk
TKS). Wszystkie czołgi Vickers zostały prawdopodobnie
zniszczone. W ręce Niemców wpadły też czołgi Renault FT
17 (w wersji standardowej i jako drezyny pancerne).
Najwięcej czołgów zdobyli
Niemcy po pokonaniu Francji. Wehrmacht zdobył duże ilości
czołgów lekkich Renault R-35, R-39 i R-40 (oznaczenie
niemieckie Panzerkampfwagen 35R 731(f), Hotchkiss H-35, H-38 i
H-39 (PzKpfw 38H 735(f), Somua S-35 (PzKpfw 35S 739(f). Niemcy
używali też czołgów średnich Char B-2 (PzKpfw B-2 740(f).
Jednostki Panzerwaffe zasiliły też czołgi lekkie Renault
AMR (oznaczenie AMR 35(f)) i średnie D-2. Te ostatnie były używane
tylko do szkolenia. Czołgi francuskie były używane do różnych
zadań, wiele użyto bojowo.
Duża ilość czołgów
francuskich została przebudowana na działa samobieżne.
Przykładowo na podwoziu czołgu czołgu 35R montowano czeską
armatę przeciwpancerną kalibru 47mm. W trakcie służby w
Wehrmachcie czołgi były modyfikowane. Montowano niemieckie
działka i karabiny maszynowe (MG34) lub dodatkowe uzbrojenie.
Przykładem takiej przeróbki jest zainstalowanie na
Char B-2 miotacza płomieni, czołg wówczas nazywał się
Flammwagen auf PzKpfw B-2(f) czy na czołgu 38H czterech
wyrzutni niekierowanych pocisków rakietowych. Czołgi
francuskie trafiły też do jednostek policyjnych.
Wiosną 1940 roku w ręce Niemców
dostały się również czołgi brytyjskie. Czołgi lekkie Mk.
V i Mk. VI zostały przebudowane na ciągniki
artyleryjskie, zaś kilka czołgów piechoty A 12 "Matilda"
przebudowano na działa samobieżne. W większej ilości
zdobyte czołgi brytyjskie zostały przydzielone do 100
Batalionu Czołgów (Flamm), gdzie były używane jako pojazdy
pomocnicze. W czasie walk na froncie afrykańskim
wojska Deutsches Afrika Korps zdobyły wiele czołgów
brytyjskich. Najwartościowszą zdobyczą były dobrze
opancerzone i uzbrojone czołgi piechoty Mk. II A12 "Matilda
II" czy czołgi piechoty Mk. III "Valentine".
Zdobyte pojazdy były doraźnie wcielane do jednostek
niemieckich. Niemcy w Afryce zdobyli też pewną część sprzętu
produkcji USA: czołgi lekkie M3 "Stuart", średnie
M3 "Grant" (a w 1943 roku także M3 "Lee")
i kilka nowych M4A1 "Sherman II".
Już w
pierwszych tygodniach kampanii w Rosji w ręce zwycięskiego
Wehrmachtu dostały się setki czołgów Armii Czerwonej. W
przeciwieństwie, np. do sprzętu produkcji francuskiej, czołgi
sowieckie nie były masowo wcielane do jednostek Panzerwaffe.
Być może chodziło o to by uniknąć pomyłki na polu walki.
W jednostkach pozostały tylko pojazdy, które zostały
uruchomione ad hoc na pierwszej linii frontu. Niemcy zdobyli
całą mozaikę sprzętu armii sowieckiej: tankietki T-27, czołgi
lekkie T-26 i BT-28, T-38, T-40, średnie T-28, T-34 i ciężkie
KW i T-35. W jednostkach pozostały głównie czołgi T-34 i
KW, pozostałe typy (często wyeksploatowane) złomowano ,
bądź przebudowano na ciągniki lub działa samobieżne. Część
zdobytego sprzętu Niemcy przekazali (a nawet sprzedali)
armiom sojuszniczym: fińskiej i rumuńskiej. Kolejnym dużym
źródłem sprzętu pancernego były czołgi zdobyte po
kapitulacji Włoch. Najliczniej reprezentowane były czołgi
klasy M13-M15/40-42 oraz kilkadziesiąt nowoczesnych czołgów
P40. Czołgi zdobyte przez Wehrmacht we Włoszech były używane
na terenie Italii i na Bałkanach. Stanowiły wyposażenie
jednostek drugoliniowych i policyjnych. Do dywizji pancernych
trafiły tylko samochody pancerne i działa samobieżne np. M
18/75.
Na froncie zachodnim (1944-45)
Niemcy zdobyli pewną ilość czołgów M4 "Sherman",
lekkich "Stuart", samochody pancerne M8 "Greyhound"
i inne. Nie były to duże ilości sprzętu, gdyż dla
formowanej sławnej 150 Panzer Brigade mającej podczas
ofensywy w Ardenach wykonywać zadania dywersyjne za frontem,
dowódca brygady SS-Ostbauf. Skorzenny zdołał "znaleźć"
tylko dwa sprawne czołgi "Sherman".
Działania
150 brygady to przykład nietypowego, "rozbójniczego"
wykorzystania zdobytych pojazdów jako swoistych "koni
trojańskich", a nie etatowego wyposażenia, opatrzonego
znakami rozpoznawczymi nowego użytkownika.
Pojazdy zdobyczne (Fremdengerät)
nosiły specjalny system oznaczeń oparty o wytyczne zawarte w
instrukcji D.50/14 dotyczącej nieprzyjacielskiego sprzętu
pancernego. Każdy typ pojazdów posiadał odpowiedni blok
kodowy: 200 - samochody pancerne, 300 - pojazdy półgąsienicowe,
400 - opancerzone pojazdy półgąsienicowe, 600 - gąsienicowe
ciągniki artyleryjskie, 700 - czołgi (łącznie z
brytyjskimi pojazdami klasy "Bren Carrier" czy
"Uniwersal Carrier"), 800 - działa samobieżne.
Dodatkowe oznaczenie literowe za numerem określającym typ mówiło
o kraju pochodzenia poprzedniego użytkownika pojazdu ( a nie
producenta !). I tak: (a) - amerikanisch-amerykański, (b) -
belgisch-belgijski, (e)- englisch-brytyjski (także
kanadyjski), (f) - franzözisch-francuski, (h) -
hollandisch-holenderski, (i) - italienisch-włoski, (p) -
polnisch-polski, (ö) - österreichisch-austriacki, (r) -
russisch-sowiecki, (t) - tschecisch-czechosłowacki.
Galeria |
