|
Wszystkie
rodzaje wojsk LWP pod koniec i tuż po zakończeniu wojny znalazły
się w posiadaniu zdobycznego
sprzętu wojennego państw osi. W artykule scharakteryzowano
zdobyczną niemiecką broń pancerną. Jeszcze w trakcie a także
kilka lat po zakończeniu II wojny światowej na wyposażeniu
Ludowego Wojska Polskiego znalazła
się niewielka liczba pojazdów zdobycznych państw osi, w tym
przede wszystkim niemieckiej broni
pancernej. Artykuł dotyczy
niemieckiej broni pancernej zdobytej na
Niemcach jeszcze w czasie trwania działań wojennych w latach
1943-1945 oraz używanej w Ludowym
Wojsku Polskim
w latach od 1945 r. do początku lat 50. XX wieku.
Celem
artykułu jest analiza, usystematyzowanie wiedzy i krótka
charakterystyka niemieckiej zdobycznej broni pancernej która
znalazła się na wyposażeniu LWP w trakcie i tuż po zakończeniu
II Wojny Światowej.
NIEMIECKI
SPRZĘT ZDOBYCZNY
Jeszcze
w trakcie działań wojennych Wojsko Polskie podległe Armii
Czerwonej zdobyło wiele egzemplarzy niemieckich wozów
bojowych, które Niemcy ze względu nauszkodzenia lub brak
amunicji porzucili na polu walki lub w popłochu wycofując się.
Ponieważ był to sprzęt nietypowy, do którego brakowało części
zamiennych, liczba zdobytych egzemplarzy nie była duża, i
tylko pojedyncze z nich wykorzystywano, oczywiście jeśli ich
stan techniczny na to pozwalał. Przypadki ciągłego używania
zdobycznych wozów bojowych były incydentalne choć oczywiście
zdarzało się, że zdobyte w czasie walki pojazdy czasem używano
w boju np. w czasie walk z partyzantką ukraińską w
Bieszczadach. W efekcie w różnych jednostkach pancernych 1 i 2
Armii WP znalazł się zdobyty sprzęt niemiecki, który z różnych
powodów m.in. poprzez brak odpowiedniego sprzętu dostarczanego
ze Związku Radzieckiego, był potem używany przez żołnierzy
polskich. Jednak ze względu na przypadkowość pozyskania i często
dość szybką utratę np. poprzez awarie i brak części
zamiennych, informacji o wykorzystaniu zdobycznych pojazdów
należy szukać bardziej we wspomnieniach
żołnierskich
niż w oficjalnej ewidencji. W większości przypadków trudno
określić jakie to były konkretnie typy i modele broni
pancernej gdyż we wspomnieniach żołnierzy pojazdy te były
przeważnie lakonicznie określane np. ,,samochód
pancerny, transporter opancerzony, pancerka" itp. bez bliższej
charakterystyki. Nie jest to dziwne gdyż żołnierze nie byli
przecież specjalistami od sprzętu niemieckiego, a po latach głównym
wątkiem ich wspomnień był przede wszystkim sam przebieg walk
[
2].
Część
ze zdobycznych pojazdów była używana jeszcze w kilka lat po
wojnie. I tak np. wiosną 1945 r. 24 batalion naprawy czołgów,
który stacjonował wówczas niedaleko Świdwina wyremontował
kilka zdobycznych pojazdów pancernych, które po wyposażeniu w
zdobyczną amunicję przekazano na uzbrojenie 5 samodzielnemu
dywizjonowi artylerii samobieżnej 6 Dywizji Piechoty (DP).
Dywizjon ten nie posiadał przewidzianych dla niego dział SU-76
zatem nie mógł wziąć udziału w walkach. Także tuż po
wojnie w czasie oczyszczania terenu z pozostałości wojny, zwłaszcza
na ziemiach zachodnich, ewakuowano różne pojazdy niemieckie.
Większość z nich trafiła na złom ale niektóre po
kapitalnych remontach znalazły się jeszcze w służbie LWP
chociażby jako wozy szkoleniowe
[7].2
ZDOBYCZNE CZOŁGI
2.1
Średni czołg - Panzer IV
Jedynym
znanym czołgiem zdobytym na Niemcach, był średni czołg
PzPkpfw -Panzerkampfwagen IV (Sd.Kfz.161 w skrócie Panzer IV),
który był jednym z podstawowych typów czołgów Wehrmachtu.
Do jesieni 1942 r. był najcięższym wozem pancernym służącym
w Wehrmachcie. Początkowo był uzbrojony w krótkolufowe działo
kalibru 75 mm, jednak pod wpływem doświadczeń wyniesionych ze
starć z radzieckimi czołgami T-34 i KW-1 przezbrojono go w
armaty długolufowe. Przez kilka miesięcy był najlepszym czołgiem
państw Osi i jedynym, który mógł
nawiązać równorzędną walkę z wozami alianckimi. Mimo
pojawienia się cięższych maszyn ,,Panter" i
,,Tygrysów" Panzer IV (fot. 1) nigdy nie został
przez nie wyparty z dywizji pancernych i do końca wojny był
podstawowym czołgiem niemieckim.
Jego
produkcja seryjna rozpoczęła się w 1937 r. i do końca wojny
wyprodukowano ponad 8,5 tysiąca (inne dane mówią o 9273
egzemplarzach) pojazdów tego typu w różnych wersjach
uzbrojenia, wyposażenia itp. Podwozie tego czołgu zostało
przez Niemców wykorzystywane dobudowy różnego rodzaju wozów
bojowych. W czasie wojny był on także dostarczany armiom
sprzymierzonym z Niemcami. Używali ich między innymi Węgrzy(52
egzemplarze), Rumuni(100 egzemplarzy), Bułgarzy(52
egzemplarze), Finowie(15 egzemplarze) i Hiszpanie(20
egzemplarzy). Prawdopodobnie kilka sztuk trafiło również do
Chorwacjii Turcji. Nieznana liczba tych wozów została przejęta
w toku działań wojennych przez Sowietów. Część z nich była
wykorzystywana w roli przynęty, by zwabić przeciwnika w pułapkę,
natomiast inne przebudowano na samobieżne działa SU-76I lub
SG-122A.Pewna liczba czołgów służyła także po zakończeniu
wojny, m.in. w Bułgarii, Jugosławii, Finlandii, Egipcie,
Hiszpanii, Jordanii, Turcji i Polsce. 17egzemplarzy z armii
syryjskiej wzięło udział w wojnie sześciodniowej w 1967 r.
Na stanie uzbrojenia wojsk pancernych Ludowego Wojska Polskiego
znalazł się jeden zdobyczny
egzemplarz tego pojazdu w wersji J pochodzący z ostatniej serii
produkcyjnej. Pojazd ten został zdobyty przez polskich żołnierzy
w marcu 1945 r. i naprawiony w 24 batalionie naprawy czołgów.
Już po zakończeniu wojny, po gruntownym remoncie, przekazano
go 5 dywizjonowi artylerii samobieżnej 6 DP. Na stanie tego
oddziału pozostawał do 5 października 1945r.,po czym został
przekazany 3-mu szkolnemu pułkowi czołgów. Dalsze jego dzieje
niestety nie są znane.

------------------------------------------------------
pozostały
tekst dostępny pod linkiem:
https://www.czasopismologistyka.pl/artykuly-naukowe/send/318-artykuly-na-plycie-cd-3/7241-artykul
----------------------------------------------
|