::  Artyleria samobieżna  ::

 Marder I,II,III  Marder to nazwa serii niemieckich samobieżnych dział przeciwczołgowych. Początek serii dał w 1942 Marder I, czyli działo przeciwczołgowe PAK 40 kaliber 75 mm umieszczone w opancerzonej barbecie na szczycie zdobytych we Francji opancerzonych ciągników Lorraine. Ogółem przebudowano 184 maszyny, z których większość skierowano na front wschodni. W Marderze II wykorzystano podwozie niemieckiego czołgu PzKpfw II, a odkryte stanowisko artyleryjskie osłonięte było po bokach płytami pancernymi grubości l4,5 mm. Montowano na nim niemieckie działo przeciwpancerne kal. 75 mm. Model ten wyprodukowano w liczbie 1293 sztuk. Następny z serii - Marder III - budowany był na bazie czeskiego czołgu LT 38 oraz później na podwoziu PzKpfw III. Jak w poprzednich wersjach działo kalibru 75 mm montowane było na trójbocznym otwartym stanowisku; obsługę stanowiły cztery osoby. Produkcja Mardera III sięgnęła 437 egzemplarzy, lecz doświadczenia na froncie rosyjskim pokazały, że przód pojazdu był nadmiernie obciążony, przez co łatwo zapadał się w śniegu i błocie. Wprowadzono więc poprawki: ,silnik został przesunięty do środka, a stanowisko działa do tyłu. Produkcja tego wariantu ruszyła w połowie 1943 i sięgnęła 799 sztuk. Nazwę Marder nadawano również innym pojazdom: w 1941 Niemcy zdobyli mnóstwo rosyjskich dział kalibru 76,2 mm, które natychmiast zaczęto montować na podwoziach czołgu PzKpfw ll nadając tym konstrukcjom roboczą nazwę Marder II. Niemcy będąc w posiadaniu wielu tych dział, zdecydowali się dokonywać ich adaptacji w najprostszy sposób: demontowano koła wraz z ogonami, by tak ogołocone działo przymocować do kadłuba czołgu i osłonić dobudowanym pancerzem. Tak złożone pojazdy służyły do czasu pojawienia się oryginalnych pojazdów Marder II, które dla lepszego  rozróżnienia powinny być nazwane Marder II 76 mm PAK36(r)

Nashorn Niemieckie samobieżne działo przeciwpancerne. Prototyp zbudowano listopadzie 1942 jako półodkryty pojazd gąsienicowy - podwozie czołgu Panzer IV wyposażono w 88-mm armatę L/71 Pak 43J1. Początkowo nazywano je Hornisse. Od 1943 działa Nashorn organizowano w  bataliony niszczycieli czołgów (po 30 maszyn w każdym), pozostające w odwodzie dowódców armii. Były dość zwrotne i mogły rozwijać prędkość do 42 km na godz. Łącznie wyprodukowano 473 działa samobieżne tego typu. Wyparły je z produkcji działa typu Jagdpanther.

 4,7cm Pak(t) sfl auf PzKpfw I Ta samobieżna lekko opancerzona armata przeciwpancerna powstała w oparciu o podwoziu lekkiego czołgu PzKpfw I. Działo to było uzbrojone w armatę 47 mm zdolną przebić pancerz 55 mm z odległości 500m. Waga pojazdu 6,4 T i obsługiwany był przez trzech członków załogi. Wyprodukowano 132 pojazdy w latach 1939-40.